banner
banner
banner
banner

Θεραπευτική Ιππασία

Θεραπευτική Ιππασία

Ο «Ξεναγός» παρακολούθησε μικρούς αναβάτες με φυσική, νοητική ή συναισθηματική υστέρηση κατά τη διάρκεια μια συνεδρίας τους. Τα άλογα φαίνεται πως εξημερώνουν τις ψυχές μας και γίνονται οι καλύτεροι θεραπευτές. 

Η θεραπευτική αξία της ιππασίας για άτομα με ειδικές ανάγκες ήταν γνωστή στους Έλληνες, από τον 5ο π.Χ. αιώνα. Μία φράση που ιστορικοί αποδίδουν στον Ιπποκράτη, είναι » Η ιππασία στον καθαρό αέρα δυναμώνει τους μυς και τους κρατά σε καλή κατάσταση». Το 1983, η θεραπευτική ιππασία αρχίζει να εφαρμόζεται και στην Ελλάδα, με πρωτοβουλία της Aideen Lewis.

Όπως μας εξήγησε η Μαρία Μητρούλη, ψυχολόγος εκπαιδεύτρια θεραπευτικής ιππασίας, τα άλογα λειτουργούν αυθόρμητα με τα συναισθήματα και χωρίς να κρίνουν και να κρύβονται, αυτό βοηθάει τα παιδιά να τα εμπιστεύονται και έτσι ανοίγονται πιο εύκολα. Γίνονται προέκταση του σώματος των παιδιών και βοηθούν να ανακαλύψουν πρωτόγνωρα συναισθήματα, όπως η χαρά ενός περιπάτου, μίας βόλτας στην ύπαιθρο.

-Πως η θεραπευτική ιππασία επιδρά σημαντικά σε άτομα με φυσική και συναισθηματική υστέρηση; Πως βοηθούν τα άλογα στη βελτίωση της υγείας τους;

Η θεραπευτική ιππασία είναι μια διεθνώς αναγνωρισμένη μέθοδος θεραπείας και εκπαίδευσης που συνδυάζει την τρισδιάστατη, ρυθμική κίνηση του αλόγου με εργοθεραπεία, φυσικοθεραπεία, λογοθεραπεία και ψυχοθεραπεία. Η κίνηση του αλόγου μιμείται τον ανθρώπινο βηματισμό με 100 ρυθμικές ταλαντώσεις το λεπτό και επιδρά στη νευροφυσιολογία του αναβάτη. Οι κατάλληλες έφιππες ψυχοεκπαιδευτικές ασκήσεις και δραστηριότητες συνθέτουν μια αποτελεσματική μέθοδο διαπαιδαγώγησης και εκπαίδευσης, επιλύουν προβλήματα συμπεριφοράς και ενισχύουν την ομαλή ψυχοκινητική ανάπτυξη.

Η ψυχοθεραπεία με το άλογο είναι, επίσης, πολύ αποτελεσματική και ενδείκνυται σε περιπτώσεις αγχωτικών διαταραχών (κρίσεις πανικού, φοβίες) και ψυχολογικών διαταραχών (κατάθλιψη). Η θεραπευτική ιππασία ενδείκνυται σε περιπτώσεις Αυτισμού, Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, Συνδρόμου Άσπεργκερ, Νοητικής Καθυστέρησης, Συνδρόμου Ντάουν, Εγκεφαλικής Παράλυσης, Σκλήρυνσης κατά Πλάκας, Κατάθλιψης, Αγχωτικών Διαταραχών, Μυικής Δυστροφίας, Δισχιδούς Ράχης, απουσίας ή παραμόρφωσης άκρων, τύφλωσης και κώφωσης. Η θεραπευτική ιππασία μπορεί να βελτιώσει το μυικό τόνο, να μειώσει τη σπαστικότητα, να προωθήσει φυσιολογικά πρότυπα κίνησης. Επίσης βελτιώνει την ισορροπία, τον προσανατολισμό στο χώρο, τη λεπτή κινητικότητα και βελτιώνει την καρδιοαναπνευστική λειτουργία.

Με τη θεραπευτική ιππασία αναπτύσσονται οι γνωστικές δεξιότητες όπως η γλώσσα, η μνήμη και η συλλογιστική σκέψη, βελτιώνεται η ποιότητα και η ένταση του λόγου, αυξάνεται η συγκέντρωση προσοχής και αναπτύσσεται η αισθητηριακή αντίληψη και ο οπτικοκινητικός συντονισμός, επιπλέον αυξάνεται η αυτοπεποίθηση του συμμετέχοντα, βελτιώνεται η ψυχολογία. Σε προβλήματα συμπεριφοράς βοηθά πολύ η θεραπευτική ιππασία καθώς μειώνονται, ή και εξαλείφονται τυχόν ανεπιθύμητες συμπεριφορές και στερεοτυπίες, καλλιεργείται υπευθυνότητα και αυτοέλεγχος και αναπτύσσονται επιθυμητές επικοινωνιακές δεξιότητες. Σημαντική είναι και η σχέση που αναπτύσσει ο αναβάτης με το άλογο του, καθώς τα θεραπευτικά άλογα είναι φιλικά και αποζητούν την ανθρώπινη επαφή. Το άλογο γίνεται σύντροφος του αναβάτη, συνοδοιπόρος και μέσα από τη σχέση με το άλογο διδάσκουμε το σεβασμό για όλα τα ζώα και τη σωστή συμπεριφορά απέναντι τους.

-Σε πόσες συνεδρίες αρχίζουν να φαίνονται ενθαρρυντικά αποτελέσματα. Πως συμπεριφέρονται τα παιδιά στην αρχή. Μπορείτε να μου δώσετε ένα ή δυο παραδείγματα;  

 Τα αποτελέσματα της θεραπευτικής ιππασίας εξαρτώνται από τους στόχους που έχουμε θέσει και από τις δυνατότητες του κάθε συμμετέχοντα. Οι πρώτες αλλαγές φαίνονται πολλές φορές από την πρώτη συνεδρία και συνήθως στην πέμπτη συνεδρία τα αποτελέσματα είναι ευδιάκριτα. Από τη δέκατη συνεδρία τα αποτελέσματα είναι εμφανή και εκτός πλαισίου της θεραπευτικής ιππασίας. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά σε αναπτυξιακές ή νευρολογικές διαταραχές η θεραπευτική ιππασία γίνεται κομμάτι της ζωής του παιδιού, καθώς βελτιώνει την ποιότητα ζωής του. Τα παιδιά κατά την πρώτη επαφή με το άλογο ίσως φοβούνται ή είναι διστακτικά, όμως πολύ γρήγορα ενθουσιάζονται με την εμπειρία της ιππασίας, τις δραστηριότητες και τα παιχνίδια. Βέβαια πολλές φορές τα παιδιά είναι ενθουσιασμένα από την πρώτη στιγμή, ενώ κάποια άλλα παιδιά χρειάζονται περισσότερο χρόνο να προσαρμοστούν, ανάλογα τα χαρακτηριστικά του κάθε παιδιού. Κατά τη συνεδρία το άλογο έχει οδηγό και το παιδί έχει δίπλα του κατάλληλα εκπαιδευμένους θεραπευτές και πλαϊνούς βοηθούς. Στη θεραπευτική ιππασία τα παιδιά παίζουν και επικοινωνούν σε ένα ασφαλές και φιλικό περιβάλλον όπου υπάρχουν ζώα και έρχονται σε άμεση επαφή με τη φύση, οπότε φαντάζεστε τον ενθουσιασμό τους!

– Η θεραπευτική ιππασία στην Ελλάδα σήμερα είναι γνωστή για τα αποτελέσματα της. Υπάρχει ανταπόκριση του κόσμου. Ποιες είναι οι εμπειρίες σας από τους γονείς των παιδιών;

Η θεραπευτική ιππασία στην Ελλάδα έχει αρχίσει να γίνεται γνωστή, κυρίως στα μεγάλα αστικά κέντρα. Υπάρχουν φορείς θεραπευτικής ιππασίας εγκεκριμένοι από την Παγκόσμια Ομοσπονδία Θεραπευτικής Ιππασίας σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Σέρρες, Γιάννενα, Βόλο, Κω και Κρήτη. Η Ιπποστήριξη είναι το πρώτο εξειδικευμένο κέντρο θεραπευτικής ιππασίας στην περιοχή της Δυτικής Θεσσαλονίκης και μέλος της παγκόσμιας Ομοσπονδίας θεραπευτικής ιππασίας. Ιδρύθηκε το 2013 στο Λαγκαδά Θεσσαλονίκης από εμένα και τη συνάδελφο μου ψυχολόγο Κατερίνα Ρόκου και είναι μή κερδοσκοπική εταιρεία που στηρίζεται στον εθελοντισμό και τις συνδρομές των μελών – αναβατών μας. Τον Οκτώβριο του 2013 ξεκινήσαμε συνεδρίες θεραπευτικής και εκπαιδευτικής ιππασίας και μετά από ένα χρόνο τα σταθερά μας μέλη είναι 20-25 αυτή τη στιγμή. Δεν μπορώ να πω πως η θεραπευτική ιππασία είναι γνωστή στην Ελλάδα, τουλάχιστον όχι στο βαθμό που θα έπρεπε. Δυστυχώς καθημερινά συναντώ ανθρώπους στον τομέα της υγείας που δεν έχουν ιδέα για το αντικείμενο, ή άλλους που θεωρούν πως θεραπευτική ιππασία είναι μια βόλτα με το άλογο. Κάνουμε προσπάθειες ως Ιπποστήριξη να διαφημίσουμε και να προάγουμε το λειτούργημα της θεραπευτικής ιππασίας και ευτυχώς η ανταπόκριση του κόσμου είναι θετική. Παρέχουμε εκπαιδευτικό πρόγραμμα ειδίκευσης στη θεραπευτική ιππασία και δυνατότητα πρακτικής άσκησης σε φοιτητές. Συνεργαζόμαστε με φορείς και εκπαιδευτικά ιδρύματα και συμμετέχουμε σε συνέδρια.

Οι γονείς των μελών μας και τα μέλη μας είναι ενθουσιασμένοι από την εμπειρία και τα αποτελέσματα και αποτελούν τη μεγαλύτερη επιβράβευση μας. Οι γονείς των παιδιών ενθουσιάζονται με όσα καταφέρνουν τα παιδιά τους ενώ ιππεύουν και με την αλλαγή στη συμπεριφορά, την ψυχολογία και τις ικανότητες τους. Είναι μαγικό να βλέπεις τους γονείς χαμογελαστούς και περήφανους. Επιπλέον και οι ίδιοι οι γονείς χαλαρώνουν και αποβάλλουν το άγχος της καθημερινότητας ερχόμενοι σε επαφή με τα άλογα και τη φύση.

Η θεραπευτική ιππασία αποδεικνύεται ότι βελτιώνει την ισορροπία, την επικοινωνία και το άτομο γίνεται πιο λειτουργικό. Σε λιγότερο από έξι συνεδρίες το άλογο έχει τρόπο να περάσει το μήνυμα στο παιδί. Η ιπποθεραπεία εφαρμόζεται από εξειδικευμένους επαγγελματίες ως ατομική ή ομαδική μορφή και περιλαμβάνει ασκήσεις για τη βελτίωση των μαθησιακών, σωματικών και ψυχοκινητικών ικανοτήτων. Το άλογο είτε καθοδηγείται από τον οδηγό του, είτε ιππεύεται αυτόνομα από τον ασκούμενο. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας το άλογο γίνεται προέκταση του σώματος τους βοηθώντας τα να ανακαλύψουν πρωτόγνωρα συναισθήματα, όπως η χαρά ενός περιπάτου, μιας βόλτας στην ύπαιθρο και κυρίως, της κινητικής και προσωπικής ανεξαρτησίας. Όταν το άλογο περπατά, μιμείται τον ανθρώπινο βηματισμό, μεταφέροντας στον κορμό του ιππέα του την ίδια ακριβώς κίνηση που μεταδίδουν τα πόδια, στους ανθρώπους με φυσιολογική κίνηση. Έτσι, αναπτύσσονται σημαντικά οι μύες του κορμού των ατόμων με δυσκολίες στην κίνηση, ενώ, παράλληλα, το ευθύ κάθισμα διευκολύνει την αναπνοή τους.

Η θεραπευτική ιππασία είναι μια μοναδική εμπειρία για τα άτομα με ειδικές ανάγκες, που δεν είχαν καν ονειρευτεί ότι μπορούν να ιππεύσουν, αφού διαφέρει πολύ από τις συνηθισμένες θεραπείες σε φυσιοθεραπεία, γυμναστήρια και πισίνες υδροθεραπείας. Αξιοποιώντας την κίνηση του αλόγου, τη θερμότητα του, την ικανότητα του για επαφή και επικοινωνία με τον άνθρωπο, την ομαδικότητα και το παιχνίδι.

Μαρία Μητρούλη
Ψυχολόγος & Εκπαιδεύτρια Θεραπευτικής Ιππασίας.

Δημοσιογραφική επιμέλεια: Νίκος Αβουκάτος.

Related posts