banner
banner
banner
banner

Το κλάδεμα & όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Το κλάδεμα & όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Το κλάδεμα είναι καθοριστικό για τον φωτισμό του και την παραγωγικότητα ενός δένδρου. Το φθινόπωρο στους σχετικά πυκνοφυτεμένους με κακό αερισμό ελαιώνες και με συνθήκες υψηλής σχετικής υγρασίας και έντονων βροχοπτώσεων εμφανίζονται δύο φυτοπαθογόνοι μύκητες όπως, το κυκλοκόνιο που προσβάλλει κυρίως τα φύλλα.

Βασικά, θα πρέπει να αφαιρεθούν οι λαιμάργοι ( οι βλαστοί οι οποίοι έχουν μεγάλοι ζωηρότητα βλάστησης και πάνε κατακόρυφα και δεν καρποφορούν ) και τα λεγόμενα κωλόριζα και ανοίγουμε το δένδρο εσωτερικά, και δίνοντας με αυτό τον τρόπο το κωνικό σχήμα του.

Η ελιά πρέπει να φυτευτεί στο καλύτερο περιβάλλον. Οι καλύτερες φυτεύσεις γίνονται σε περιοχές κάπως κεκλιμένες.

Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται τα εξής:

Πρώτον, η συγκέντρωση ψυχρών αέριων μαζών το χειμώνα γιατί κυλάνε προς τα κάτω και φεύγουν και δεν έχουμε επομένως παγετό.

Δεύτερον, αποφεύγεται η ατμοσφαιρική υγρασία, η περιοχή πρέπει να έχει κάποια κλίση ώστε να έχει φυσικό αερισμό ο ελαιώνας και αυτός εξασφαλίζεται επιπλέον με το κατάλληλο κλάδεμα. Δηλαδή να έχουν τα δένδρα, ανοιχτό σχήμα και να φωτίζεται η κόμη και εσωτερικά και εξωτερικά. Το καλύτερο είναι να έχει το δένδρο στενή κόμη.

Κομμάτι το οποίο δεν φωτίζεται, δεν καρπίζει. Το κλάδεμα είναι το Α και Ω για κάθε δένδρο. Στην περίπτωση της ελιάς πρέπει να αφαιρούμε τους λαιμάργους λοιπόν ώστε να μπαίνει ο ήλιος και ο αέρας στο δένδρο. Ακόμη, το σχήμα της ελιάς να μοιάζει με ομπρέλα και να μην έχει αρκετό ύψος το δένδρο ώστε να μαζεύεται πιο εύκολα και πιο γρήγορα ο καρπός της.

Κλάδεμα διαμόρφωσης

Εφαρμόζεται συνήθως στα νεαρά δενδράκια, και σκοπό έχουν να δώσει στο φυτό από την αρχή σωστό σχήμα και μέγεθος και να πάρει από την αρχή τη σωστή κατεύθυνση και σχήμα όταν έρθει στη κατάσταση παραγωγής.  Τα σχήματα που δίνουμε στην Ελλάδα είναι «κύπελλο» ή «ομπρέλα».

Κλάδεμα καρποφορίας

Εφαρμόζεται σε δένδρα παραγωγικής ηλικίας και σκοπό έχει να επέλθει μια ισορροπία ανάμεσα βλάστησης, καρποφορίας, ριζικού συστήματος, ώστε να πετύχουμε ικανοποιητική απόδοση, καθώς και τη συντήρηση και βελτίωση του σχήματος του δένδρου. Ότι η ελιά καρποφορεί σε βλαστούς του προηγούμενου έτους, από μικρούς μασχαλιαίους οφθαλμούς.

Το κατάλληλο κλάδεμα προκύπτει από πολλούς παράγοντες και απαιτεί τόσο εμπειρία όσο και καλές γνώσεις της φυσιολογίας του δέντρου. Η διαδικασία αυτή πρέπει να γίνεται τον χειμώνα και στην αρχή της Άνοιξης. Με το κλάδεμα πετυχαίνουμε μεγαλύτερη ποιότητα και ποσότητα παραγωγής.

– Αραιώνουμε από μέσα το δένδρο.

– Αφαιρούμε τους λαιμάργους.

– Κόβουμε κομμάτια για την αναγέννηση της ελιάς και τις κορυφές του δένδρου για να γίνεται και πιο εύκολα η συλλογή του καρπού.

Καρποφόροι είναι οι βλαστοί μικρού μήκους, έχουν καλή ζωηρότητα, και είναι στο εξωτερικό μέρος της κόμης, φωτίζονται και αερίζονται καλά. Τα πυκνοφυτεμένα δένδρα που σκιάζονται δεν έχουν πολλούς καρποφόρους βλαστούς.

Το δένδρο κάτω από σκιά, προσπαθεί να κάνει καρπούς στα ψηλά κλαριά που λιάζονται, και αν τα κόψουμε και αυτά, τότε δεν θα έχουμε καθόλου παράγωγη. Οι λαίμαργοι βλαστοί, θα δώσουν μόνο βλάστηση, ενώ οι αδύνατοι λίγο καρπό. Αν οι λαίμαργοι βλαστοί είναι στο εσωτερικό, αφαιρούνται, αν είναι εξωτερικά και λιάζονται, τότε η κορφολογούνται η αραιώνονται. Όταν είναι για να κλαδέψουμε, προτιμούμε τη χρονιά που έχει ακαρπία, (προηγείται του έτους της αναμενόμενης καρποφορίας) με αραίωση βλαστών μικρής ζωηρότητας, σε συνδυασμό με την κατάλληλη λίπανση και την ανάπτυξη νέων βλαστών του έτους που έρχεται που αυτοί θα καρποφορήσουν το έτος της μεγάλης παραγωγής.

Κλάδεμα ανανέωσης

Να μην υπάρχουν ξερά κομμάτια.

Τα λαίμαργα θα τραβήξουν όλη τη δύναμη του δένδρου και δεν θα έχουμε παραγωγή.

Αν σε ένα δένδρο κόψουμε όλους τους κορμούς, θα κάνει τρία χρόνια να ξανακάνει ελιές, αλλά στα ενδιάμεσα πρέπει να αφαιρούνται τα άχρηστα κλαδιά και να αφήνουμε μοναχά τα εξωτερικά.

Όπου υπάρχουν παγετοί, σε βρεγμένα από την βροχή κλαριά, το κλάδεμα θα πρέπει να αποφεύγεται, και για αποφυγή ατυχημάτων, αλλά και να μην δημιουργείται καρκίνωση του δένδρου.

Τα κύρια συστήματα κλαδέματος που εφαρμόζονται στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου είναι τα ακόλουθα:

  1. Το σχήμα με δύο βραχίονες, που είναι κοινό στην Ανδαλουσία, κυρίως για επιτραπέζιες ποικιλίες.
  2. Το σχήμα κηροπηγίου στην Τυνησία.
  3. Το σχήμα διπλού ή τριπλού κορμού στη Σεβίλλη.
  4. Το πολυ-κωνικό σχήμα, στο οποίο κάθε βραχίονας έχει το σχήμα ενός κώνου, που απαντάται σε ορισμένες περιοχές της Ιταλίας.
  5. Το ελεύθερο κύπελλο στη Γαλλία, Ιταλία και Ελλάδα.
  6. Το σφαιρικό σχήμα, το οποίο δεν είναι τόσο διαδεδομένο γιατί δεν επιτρέπει τον πλήρη φωτισμό του δένδρου.
  7. Το χαμηλό κυλινδρικό σχήμα.
  8. Το σχήμα χωρίς κορμό στην Τυνησία.

Εποχή Κλαδέματος

Το κλάδεμα του ελαιόδεντρου μπορεί να αρχίσει αμέσως μετά την συγκομιδή του καρπού. Έτσι, στις ποικιλίες της επιτραπέζιας ελιάς μπορεί να αρχίσει το Νοέμβριο – Δεκέμβριο, αν οι ελιές μαζεύτηκαν πράσινες ή αργότερα, Φεβρουάριο – Μάρτιο, αν μαζεύτηκαν μαύρες.

Γενικά το κλάδεμα μπορεί να γίνει σε όλη την περίοδο από το φθινόπωρο ως τους πρώτους μήνες της άνοιξης. Όμως δεν θα πρέπει να γίνεται πριν και κατά την περίοδο του χειμώνα σε περιοχές που πλήττονται συχνά από παγετούς.

Ιωάννης Θέριος

Ομότιμος Καθηγητής Δενδροκομίας Ελαιοκομίας του Α.Π.Θ.

Related posts