banner
banner
banner

ΤΑ ΙΠΠΟΕΙΔH ΣΤΗΝ ΕΛΛAΔΑ

ΤΑ ΙΠΠΟΕΙΔH ΣΤΗΝ ΕΛΛAΔΑ

Σήμερα τα ιπποειδή στην Ελλάδα δεν έχουν την θέση που πρέπει. Το άλογο είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της Ελληνικής μυθολογίας, ιστορίας και παράδοσης, γραπτής και προφορικής. Στην εποχή μας τα ιπποειδή, χρησιμοποιούνται για αναψυχή και δευτερευόντως σε εργασίες ή και για τα δυο. Τα άλογα αναψυχής ανάλογα με την κατηγορία στη οποία ανήκουν χρησιμοποιούνται στις ιπποδρομίες, στους ιππικούς αγώνες, στις σχολές ιππασίας, σε τουριστικές επιχειρήσεις για διαφορές δραστηριότητες του αγροτουρισμού. Τα ιπποειδή εξακολουθούν να είναι απαραίτητα και αναντικατάστατα και αυτό χάριν της νοημοσύνης και των ενστίκτων τους. Είναι αναντικατάστατα στην υλοτομία, στην κτηνοτροφία αλλά και σε περιοχές αρχαιολογικού και τουριστικού ενδιαφέροντος σε δύσβατες περιοχές που η κατασκευή δρόμων δεν είναι δυνατή, για να αποφευχθεί η αλλοίωση ενός τοπίου ιδιαιτέρου κάλλους ή αρχαιολογικού ενδιαφέροντος.Για όλα τα παραπάνω καλό είναι να αξιοποιηθούν τα ιπποειδή των αυτοχθόνων φυλών. Αυτό θα συντελέσει στη διάσωση τους από την εξαφάνιση, αφού ο αριθμός τους έχει μειωθεί αισθητά.

Οι ελληνικές φυλές ιπποειδών αποτελούν πολύτιμο γενετικό υλικό για την επιστημονική έρευνα αλλά και ανεκτίμητη εθνική μας κληρονομία. Για παράδειγμα αναφέρω ότι τα ιππάρια της Σκύρου είναι μοναδικά στην λεκάνη της Μεσογείου και μια από τις δυο πιο σπάνιες και σημαντικές φυλές στον κόσμο. Οι πληθυσμοί των ιπποειδών είναι κατανεμημένοι σποραδικά σε όλη τη χώρα, ιδιαίτερα σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Στα ιπποφορβεία εκτρέφονται εισαχθείσες φυλές, κυρίως αγγλικής καταγωγής και αυτό γιατί οι επιβήτορες των αυτοχθόνων φυλών συνήθως ευνουχίζονται για να παραμένουν ευάγωγοι. Οι λίγοι επιβήτορες που υπάρχουν δεν μπορούν να καλύψουν μεγάλες αποστάσεις και έτσι η αναπαραγωγή με φυσική οχεία περιορίζεται και είναι αδύνατο να εφαρμοστεί ευρύτερα. Ο αριθμός των εν λειτουργεί ιπποφορβείων στην Ελλάδα έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια όμως γίνονται προσπάθειες να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της αναπαραγωγής των αυτοχθόνων φυλών με εφαρμογή προγραμμάτων τεχνητής σπερματέγχυσης με κατεψυγμένο σπέρμα και στο μέλλον με την μέθοδο της εμβρυομεταφοράς. Σήμερα τα ιπποφορβεία, οι ιππικοί όμιλοι, και οι επαγγελματίες που ασχολούνται με τα ιπποειδή συμβάλλουν στην διάσωση των ελληνικών φυλών που κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

ΣYΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΚΤΥΑΚO ΧΩΡΟ GAIAPEDIA, ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΑΥΤΌΧΘΟΝΕΣ ΦΥΛΕΣ ΑΛΟΓΩΝ ΕΊΝΑΙ:

• ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΤΗΣ ΣΚΎΡΟΥ

Εκτρέφεται ως καθαρόαιμο, κυρίως, στη νήσο της Σκύρου. Με απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων απαγορεύεται η εξαγωγή από το νησί, τουλάχιστον των καθαρόαιμων (βάσει του ύψους ακρωμίου). Επίσης, εκτός της νήσου Σκύρου, σε διάφορες περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας εκτρέφονται κάποια καθαρόαιμα και μερικά διασταυρωμένα σκυριανά άλογα, που προήλθαν από παράνομη εξαγωγή, κατά καιρούς, ορισμένων αλόγων από το νησί.

• ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ

Εκτρέφεται στις περιοχές του ορεινού συγκροτήματος της Πίνδου από την Δυτική Μακεδονία, βόρεια, μέχρι την Στερεά Ελλάδα, νότια, καθώς επίσης και στα γειτονικά και παράλληλα προς την οροσειρά της Πίνδου ορεινά συγκροτήματα της Θεσσαλίας και της Ηπείρου. Είναι το μικρόσωμο «ορεινό» άλογο της Ελλάδας που εκτρέφεται σε όλες σχεδόν τις περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας και Ηπείρου, κυρίως από κτηνοτρόφους και απαρτίζει το μεγαλύτερο τμήμα του ίππειου πληθυσμού της χώρας μας.

• ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΟΡΕΙΝΗΣ ΗΛΕΙΑΣ

Εκτρέφεται κυρίως από κτηνοτρόφους και γεωργούς του ορεινού συγκροτήματος Ερύμανθου (υψόμετρο 2.224 μέτρα) και δευτερευόντως των χαμηλών ορέων Φολόης (Υψόμετρο 780 μέτρων)και Σκόλλις (Υψόμετρο 965 μέτρων). Μικρός αριθμός τέτοιων αλόγων εκτρέφονται επίσης και σε ορεινά συγκροτήματα των γειτονικών προς την Ηλεία νομών της Αχαΐας (περιοχή Καλαβρύτων) και της Αρκαδίας (περιοχή Κοντοβάζαινας) και γενικά στο ορεινό συγκρότημα της Πελοποννήσου (Αροάνια, Αραχναίο, Κυλλήνη, Μαίναλο, Παναχαϊκό, Πάρνωνος και Ταΰγετος).

• ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΠΕΔΙΝΗΣ ΗΛΕΙΑΣ

Στην πεδινή περιοχή του Ν. Ηλείας με επίκεντρο την εύφορη και αρδευόμενη πεδιάδα του Πηνειού ποταμού οι γεωργοί της περιοχής αυτής διατηρούσαν παλαιότερα (προ του Β΄ παγκοσμίου πολέμου) το άλογο αυτό, σε μεγάλους αριθμούς, για την καλλιέργεια της γης γιατί αποτελούσε την κύρια και αποκλειστική δύναμη καλλιέργειας του εύφορου αυτού κάμπου μέχρις ότου εμφανίστηκε η μηχανοκίνητη δύναμη (τρακτέρ κ.λπ.), η οποία βαθμιαία εκτόπισε το άλογο από αυτήν την χρήση στη γεωργία με αποτέλεσμα να μειωθεί σημαντικά και η εκτροφή του. Έτσι, παραμένει μέχρι σήμερα, αφού περιορίστηκε δραματικά ο αριθμός τους, το άλογο αυτό της πεδινής Ηλείας, ως απομεινάρι βιολογικής κληρονομιάς της περιοχής, να υπενθυμίζει την παραδοσιακή αγροτική πρακτική της περασμένης γενεάς. Η χρησιμοποίηση του αλόγου αυτού για την καλλιέργεια της γης είχε ως αποτέλεσμα οι τοπικοί φορείς της περιοχής σε συνεργασία με το Υπουργείο Γεωργίας να εισάγουν κατά διαστήματα παλαιότερα (1915-1942) άλογα βαριάς έλξης (μεγάλου σωματικού βάρους και ύψους), όπως Αγγλονορμανδικά, Nόνιους κ.λπ., τα οποία διασταύρωναν με το αυτόχθο άλογο για παραγωγή ζώων κατάλληλων για την καλλιέργεια της γης και των διαφόρων αγροτικών εργασιών. Αποτέλεσμα αυτής της γενετικής διεργασίας ήταν η φαινοτυπική και γενοτυπική διαμόρφωση του σημερινού αλόγου της πεδινής Ηλείας.

• ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ ΚΡΗΤΗΣ

Εκτρέφεται κυρίως στη νήσο Κρήτη, πλην όμως και σε άλλα νησιά (Κυκλάδες, Δωδεκάνησα) εκτρέφονται άλογα που προέρχονται από την Κρήτη. Επίσης, στην Κρήτη έχουν εισαχθεί τα τελευταία χρόνια, λόγω της αναπτυσσόμενης ζήτησης, άλογα από τη Θεσσαλία και κυρίως την Πελοπόννησο σε μικρό αριθμό. Το Κρητικό άλογο ή Μεσσαράς, όπως συνηθίζεται να καλείται στην περιοχή, εκτρέφεται σχεδόν σε όλο το νησί και το βρίσκει κανείς σχεδόν με την ίδια συχνότητα σε πεδινές, ημιορεινές και ορεινές περιοχές του νησιού

ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Το άλογο της Θεσσαλικής φυλής ανήκει στους μικρόσωμους ίππους. Έχει χαρακτηριστικά ανατολικών φυλών, αφού σ’ εκείνες τις πανάρχαιες φυλές έχει τις ρίζες του. Το ύψος του είναι 130-145 εκατοστά. Από άποψη χρώματος τα κλασσικά Θεσσαλικά άλογα είναι φαιά. Υπάρχουν επίσης λευκά, άλογα με σκούρο χρώμα, όπως το ορφνός κοινός καθώς και μελανός. Το Θεσσαλικό άλογο παρουσιάζει ισχυρά άκρα, στα οποία δίδονταν ιδιαίτερη προσοχή, βραχείς κανόνες, ουρά και χαίτη αρκετά μακριές, τράχηλο πολύ καλά προσαρμοσμένο στο υπόλοιπο σώμα.

ΤΟ ΡΟΔΙΤΙΚΟ ΑΛΟΓΟ

Τα αλογάκια της Ρόδου είναι απόγονος ενός πανάρχαιου φύλου. Είναι είδη μικρόσωμα καθώς το ύψος τους δεν ξεπερνά τους 80-115 πόντους. Έχουν εξαιρετική σωματική διάπλαση, τέλειες αναλογίες, τρίχωμα πλούσιο σε χαίτη και ουρά. Τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του μικρόσωμου αυτού αλόγου μοιάζουν με τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά των μεγαλόσωμων φυλών αλόγου. Να ξεχωρίσουμε ότι δεν είναι άλογα νάνοι, τα γνωστά pony. Επομένως το αλογάκι της Ρόδου ανήκει στο γένος Equus Cabalus, αλλά λόγω του μικρού σωματικού μεγέθους του και της μακραίωνης ιστορίας του επιβάλλεται να το χαρακτηρίσουμε ξεχωριστή φυλή. Έχει εξαιρετική σωματική διάπλαση, κεφάλι μικρό, τράχηλο μακρουλό και μυώδη, ευρύ θώρακα, ισχυρούς επικλινείς γλουτούς, μυώδη και ισχυρά πόδια που καταλήγουν σε σκληρές μαύρες οπλές. Ο χρωματισμός του ποικίλει από σκούρο καφέ έως βαθύ κόκκινο ή κανελί, πλούσια μακριά χαίτη με δεξιόστροφη ή αριστερόστροφη φορά, ζωηρά μάτια, μεγάλα ρουθούνια και ευκίνητα αυτιά. Τεντωμένα τα αυτιά εκφράζουν φόβο, ανασηκωμένα ανησυχία και κατεβασμένα ηρεμία. Έχει γίνει εξέταση στο DNA τους, στα εργαστήρια του Cambridge. Στη ράχη και στο στόμα έχουν σημάδια, γραμμή στην πλάτη και, λευκά σημάδια, που επιβεβαιώνουν την αρχέγονη καταγωγή τους. Κυριότερες αιτίες της μείωσης του πληθυσμού των αλόγων είναι οι κατά καιρούς πυρκαγιές και οι ανομβρίες, οι Ιταλοί στρατιώτες κατά τη διάρκεια του πολέμου σκότωναν τα μικρόσωμα αυτά ζώα για τροφή, η κακοποίηση του οικοσυστήματος και ο περιορισμός της έκτασης βοσκής τους από άλλες δραστηριότητες κυρίως η αναρχία στη διαχείριση των αιγοπροβάτων και η έλλειψη ευαισθησίας από πολλούς για την προστασία τους, ιδίως κτηνοτρόφους της περιοχής.

ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΤΗΣ ΑΝΔΡΑΒΙΔΑΣ

Η αγάπη και η εμπειρία των κατοίκων της Κοίλης Hλίδας στην εκτροφή άλογων και οι κατάλληλες εδαφικές

και κλιματολογικές συνθήκες, ευνόησαν από τους αρχαίους χρόνους την εκτροφή του ωραιότερου Ελληνικού αλόγου. Τα πρώτα συγγράμματα στον κόσμο, που αναφέρονται στην εκτροφή και περιποίηση του άλογου με τίτλο «Περί Ιππικής» και «Ιππαρχικός», γράφτηκαν στην Ηλεία, από τον εξόριστο Αθηναίο στρατηγό Ξενοφώντα. Τον 4o αιώνα προ Χριστού, ιππικό με άλογα από την Ηλεία χρησιμοποίησε ο Μέγας Αλέξανδρος, στην εκστρατεία εξάπλωσης του Ελληνισμού στην Ασία. Στην αρχαία Ολυμπία οργανώθηκαν για πρώτη φορά οι αρματοδρομίες και άλλα ιππικά αγωνίσματα. Την περίοδο του Μεσαίωνα, (1204-1438), η Ανδραβίδα έγινε πρωτεύουσα του Γαλλικού κράτους της Πελοποννήσου, που ονομαζόταν «Πριγκιπάτο του Μορέως». Τα ντόπια άλογα διασταυρώθηκαν με τα άλογα των Φράγκων Ιπποτών ενώ κατά την Τουρκοκρατία με Ανατολικού τύπου, (Αραβικά), άλογα και έτσι δημιουργήθηκε η φυλή της Ανδραβίδας. Μια παράδοση λέει, πως κάποτε στην περίοδο της τουρκοκρατίας, ο Τούρκος διοικητής της Γαστούνης, έστειλε δώρο στο σουλτάνο ένα ζευγάρι πανέμορφα Ανδραβιδέικα άλογα. Ο σουλτάνος ευχαριστήθηκε τόσο πολύ, που με φιρμάνι του, παραχώρησε επίσημα στους κατοίκους της Ανδραβίδας το δικαίωμα να εκτρέφουν και να ιππεύουν τα πανέμορφα άλογά τους.

Σήμερα ο αριθμός των Ελληνικών αυτοχθόνων φυλών άλογων είναι μικρός. Ο πληθυσμός τους ανέρχεται σε μερικές χιλιάδες και σημειώνει μια μικρή αύξηση. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ελληνικό αυτόχθων άλογο, μέσα στα χρόνια που πέρασαν έχουν υποστεί επιμειξίες. Όμως γενετικό υλικό υπάρχει, οι γνώσεις είναι αρκετές, και αν υπάρχει και βούληση, μπορούν να επιστρέψουν στα αρχικά τους πρότυπα και να σωθούν από την εξαφάνιση. Εκτός από τη χρήση των ζώων αυτών για μεταφορές σε δύσβατες και προστατευόμενες περιοχές, ώστε να αποφεύγονται καταστροφές που μπορούν να δημιουργούν οι αυτοκινητόδρομοι, τεράστια μπορεί να είναι η συμβολή τους στον αγροτουρισμό με τη δημιουργία μονάδων ιππασίας αλλά και με την προβολή της μοναδικής ιστορίας τους.

Το Ελληνικό άλογο, έχει ιστορία πανάρχαια και ελπίζω και μέλλον.

Δημήτρης Γεωργαλάς

info@dngmarketing.eu

Related posts