banner
banner
banner
banner

Καρδιά, Ελληνικό λάδι…

Καρδιά, Ελληνικό λάδι…

Καρδιά, Ελληνικό λάδι και μεσογειακή διατροφή

ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Η ευνοική προστατευτική επίδραση της «Μεσογειακής διατροφής» είναι ευρέως γνωστή. Καμία από τις σχεδόν 10.000 επιστημονικές έγκυρες μελέτες που έχουν δημοσιευθεί παγκοσμίως και αφορούν τα οφέλη της μεσογειακής διατροφής στην υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος δεν θα είχε την ίδια αξία, αν δεν πρωτοστατούσε σε αυτές το λάδι της ελιάς

ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟΥ: ΒΙΟΛΟΓΙΚΕΣ – ΙΑΤΡΙΚΕΣ

• Προέρχεται από το μεσοκάρπιο και όχι από ελαιούχους σπόρους.

• Το ίδιο το λάδι στη διάρκεια της διαχώρισής του δρα ως απολικός διαλύτης και εκχυλίζει από το μεσοκάρπιο ουσίες αρωματικές και γευστικές.

• Οι περισσότερες απο τις ουσίες αυτές έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση.

• Διαχωρίζεται απο την ελαιοζύμη μόνο με φυσικές μεθόδους και δεν υποβάλλεται σε διαδικασίες εξευγενισμού στις οποίες υποβάλλονται όλα σχεδόν τα σπορέλαια.

Το παρθένο ελαιόλαδο (VOO) παράγεται με μηχανική πίεση ώριμων καρπών ελιάς και περιέχει πολλά βιοενεργά και αντιοξειδωτικά συστατικά όπως πολυφαινόλες, φυτοστερόλες και βιταμίνη Ε, ενώ έχει οξύτητα ~1,5%.

Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο (EVOO) παράγεται επίσης από μηχανική πίεση των καρπών της ελιάς, αλλά είναι το λάδι με την καλύτερη ποιότητα, την πιο έντονη γεύση και οξύτητα < 1%.

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, διότι το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο περιέχει πολύ μεγαλύτερες ποσότητες πολυφαινολών από το κοινό ελαιόλαδο.

Το παρθένο ελαιόλαδο δεν είναι καθαρή λιπαρή ουσία όπως όλες οι άλλες αλλά ελαιούχος μούστος που περιέχει 300 περίπου συ- στατικά (αλκοόλες, αλειφατικές και αρωματικές, φαινόλες, αιθέρες, εστέρες, στερόλες, χλωροφύλλη, βιταμίνες κ.α.).

Ένα από τα χαρακτηριστικά που κάνουν το ελαιόλαδο ξεχωριστό είναι η σύστασή του σε λιπαρά οξέα.Είναι πολύ πλούσιο σε μονο- ακόρεστα λιπαρά και φτωχό σε κορεσμένα (των οποίων η υψηλή κατανάλωση σχετίζεται με καρδιαγγειακά προβλήματα). Η τρίτη ομάδα λιπαρών οξέων, τα πολυακόρεστα, περιέχεται σε μικρή αναλογία, με τα ω-6 να υπερτερούν των ω-3 λιπαρών.

Το ελαιόλαδο είναι πλούσιο α) σε βιταμίνη Ε που είναι αντιοξειδωτική και είναι απαραίτητη στις αναπαραγωγικές διαδικασίες του οργανισμού ενώ δρα επίσης ευεργετικά στη λειτουργία του ήπατος, του αίματος, του νευρικού συστήματος και του εγκεφάλου (δύο κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο υπερκαλύπτουν τηνημερήσια συνιστώμενη πρόσληψη σε βιταμίνη Ε), β) σε βιταμίνη Κ που είναι αντιαιμορραγική, γ) σε βιταμίνη D που είναι αντιραχιτιδική και δρα ενάντια στην παχυσαρκία και δ) σε προβιταμίνη Α που είναι αντιξηροφθαλμική.

Είναι πλούσιο και σε άλλα στοιχεία υψηλής βιολογικής αξίας, όπως είναι: φαινόλες (αυξάνουν την αντίσταση στην οξείδωση), στερόλες (εμποδίζουν την απορρόφηση της χοληστερόλης από το έντερο), καροτένια (βοηθούν στην ανάπτυξη του κυττάρου και την αιμοποίηση και επιταχύνουν την διαδικασία επούλωσης), τοκοφερόλες (εμποδίζουν την αυτοοξείδωση) και β-καροτίνη (αντιοξειδωτική και απαραίτητη για την όραση).

Οι φαινόλες τυροσόλη, υδροξυτυροσόλη, ελαιοευρωπεΐνη, ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη (ίσως το πιο ισχυρό αντιοξειδωτικό του ελαιόλαδου) είναι οι ουσίες του ελαιόλαδου που πρωταγωνιστούν σε μεγάλο αριθμό επιστημονικών μελετών, τα αποτελέσματα των οποίων είναι πράγματι εντυπωσιακά.

Η τυροσόλη και η υδροξυτυροσόλη. απορροφώνται και αξιοποιούνται από τον ανθρώπινο οργανισμό και κατέχουν μεγάλο εύρος βιοενεργών ιδιοτήτων στις οποίες συμπεριλαμβάνονται αντιφλεγμονώδεις, αντιοξειδωτικές και αγγειοδιασταλτικές δράσεις. Η ποικιλία της ελιάς, η ωριμότητα του καρπού που συλλέγεται και το σύστημα πίεσης με το οποίο παραλαμβάνεται το ελαιόλαδο είναι οι σημαντικότεροι από τους παράγοντες που επηρεάζουν το ποσοστό φαινολών στο λάδι της ελιάς.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΛΑΙΟΛΑΔΟ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι περισσότερες από τις μελέτες δεν αναφέρουν διάκριση μεταξύ των διαφόρων ποικιλιών του ελαιολάδου. Η πρώτη εκτεταμένη σοβαρή επιστημονική μελέτη που αποκάλυψε τις ιδιότητες του ελαιόλαδου ήταν η «Μελέτη των 7 χωρών» που ξεκίνησε στα τέλη του 1950 και αφορούσε 7 χώρες (την Ιταλία, την πρώην Γιουγκοσλαβία, την Ολλανδία, τις Η.Π.Α., την Ελλάδα, την Φινλανδία και την Ιαπωνία), εξετάζοντας 13.000 άτομα ηλικίας 40-59 ετών για περισσότερα από 15 χρόνια.

Στα πλαίσια της μελέτης επισημάνθηκε ότι η θνησιμότητα από καρδιαγγειακές παθήσεις ήταν σημαντικά μειωμένη στις χώρες όπου οι διατροφικές συνήθειες των κατοίκων περιλάμβαναν υψηλή πρόσληψη μονοακόρεστων λιπαρών οξέων.

Αργότερα, συμπληρωματικές έρευνες έδειξαν την ευεργετική δράση των μονοακόρεστων σε καρδιαγγειακά περιστατικά.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκαν πολλές εκτεταμένες επιστημονικές μελέτες (π.χ. μελέτη EPIC – Ευρωπαϊκή Προοπτική Μελέτη για τον Καρκίνο και τη Διατροφή, μελέτη EPICOR, μελέτη PREDIMED, κ.α.).

Σε όλες αποδείχθηκε, με διάφορες παραλλαγές, ότι η μεσογειακή δίαιτα, εμπλουτισμένη κυρίως με έξτρα παρθένο ελαιόλαδο βελτιώνει σημαντικά το προφίλ των λιπιδίων, οδηγεί σε μειωμένη αρτηριακή πίεση και μειώνει τον κίνδυνο για μείζονα καρδιαγγειακά συμβάματα (έμφραγμα, ανακοπή, εγγεφαλικό, ανευρύσματα, κ.α.) τουλάχιστον κατά 30% στο πλαίσιο της πρωτογενούς πρόληψης.

Για κάθε επιπλέον κουταλιά της σούπας έξτρα παρθένου ελαιόλαδου το ρίσκο εμφάνισης ενός καρδιαγγειακού επεισοδίου μειωνόταν κατά 10% ενώ δεν συνέβαινε το ίδιο με το κοινό ελαιόλαδο.

Διαπιστώθηκε ότι μόλις δύο κουταλιές της σούπας την ημέρα είναι αρκετές για να μειωθεί ο κίνδυνος θανάτου από καρδιολογικά αίτια σχεδόν κατά το ήμισυ (44%). Ακόμα, όμως, και μία κουταλιά της σούπας ημερησίως είναι ωφέλιμη, αφού μειώνει κατά 28% τον κίνδυνο αυτό.

Αποδείχθηκε πειραματικά επίσης ότι η δράση του ελαιόλαδου, πλούσιου σε φαινολικές ενώσεις, βελτιώνει άμεσα την ισχαιμία των μικρών αιμοφόρων αγγείων.

Σε πρόσφατη έρευνα του πανεπιστημίου Davis της Καλιφόρνια και του Αμερικανικού Υπουργείου Γεωργίας (USDA) βρέθηκε ότι η κατάποση 40 ml (3 κουταλιές περίπου) ελαιολάδου με διαφορετική σύσταση, μπορεί να αναστείλει τη δημιουργία θρόμβων. Η επίδραση αυτή ήταν παρόμοια με τη δράση της φαρμακευτικής αντιφλεγμονώδους ουσίας ιβουπροφένης. Συγκριτικά τα καλύτερα αποτελέσματα φάνηκαν να προέρχονται από το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο ποικιλίας κορωνέικη.

Τα έλαια, πλούσια σε ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη, βρέθηκε ότι αναστέλλουν σημαντικά τη θρόμβωση, ενώ το λάδι που δεν περιείχε αυτές τις ουσίες, αλλά είχε ισοδύναμη περιεκτικότητα ολικών φαινολικών (κυρίως υπό τη μορφή ελεύθερης τυροσόλης) απέτυχε να παράγει αυτό το αποτέλεσμα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Συνεπώς, ενώ ο όρος «ολικές φαινόλες» ενός ελαίου είναι αποδεκτός ως μέτρο της αντιοξειδωτικής του ικανότητας, η «φαρμακευτική» του δράση προέρχεται από συγκεκριμένες ενώσεις όπως είναι η ελαιοκανθάλη και η ελαιασίνη που αφενός έχουν ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση ανάλογη ίσως της φαρμακευτικής ουσίας ιβουπροφαίνης και αφετέρου αυξάνουν στο αίμα το νιτρικό οξείδιο που έχει ισχυρές αγγειοδιασταλτικές ιδιότητες.

Η κατανάλωση του ελαιόλαδου και ιδιαίτερα του έξτρα παρθένου εξαιτίας των αντιφλεγμονωδών, αντιοξειδωτικών και αγγειοδιασταλτικών ιδιοτήτων του προλαμβάνει τα καρδιαγγειακά νοσήματα μέσω διαφόρων μηχανισμών όπως είναι κυρίως: 1) η βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ μέσω κυρίως της αύξησης της HDL («καλή» χοληστερόλη), 2) η μείωση της οξείδωσης της LDL («κακή» χοληστερόλη), 3) η βελτίωση της ενδοθηλιακής λειτουργίας, 4) ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης, 5) η μείωση της αντίστασης στην ινσουλίνη και η μείωση της πιθανότητας εμφάνισης διαβήτη.

Η ημερήσια κατανάλωση ελληνικού έξτρα παρθένου ελαιόλαδου πάνω από 25 γρ (2-3 κουταλιές της σούπας) συνοδεύεται από εντυπωσιακή μείωση κατά 50% περίπου του σοβαρού καρδιαγγειακού κινδύνου ενώ για κάθε επιπλέον κουταλιά ο κίνδυνος μειώνεται ακόμα περισσότερο κατά 10%.

 

Related posts