banner
banner
banner

ΕΝΙΑΙΑ ΥΓΕΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΑΝΘΡΩΠΟΙ – ΥΓΙΗ ΖΩΑ

ΕΝΙΑΙΑ ΥΓΕΙΑ ΥΓΙΕΙΣ ΑΝΘΡΩΠΟΙ – ΥΓΙΗ ΖΩΑ

Η Ενιαία Υγεία («One Health») στοχεύει στη βελτίωση της υγείας όλων των ζωντανών οργανισμών του πλανήτη. Αποτελεί στρατηγική που απαιτεί ευαισθητοποίηση και διεπιστημονική συνεργασία, όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο, αλλά και σε παγκόσμια κλίμακα. Στρατηγική και συνεργασία που τα αποτελέσματά τους θα βοηθήσουν στην πρόληψη, μείωση και αντιμετώπιση μολυσματικών ασθενειών, θα συμβάλουν στην ευζωία ανθρώπων και ζώων.

Η προστασία ανθρώπων, ζώων και συνολικά του φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί χρέος όλων των επιστημόνων του χώρου της υγείας.

Υγιή Ζώα – Υγιείς άνθρωποι, λοιπόν. Δεν πρόκειται γιαένα συμβολικό σύνθημα, αλλά για την ουσιαστική κατεύθυνση που θα πρέπει να έχει η σύγχρονη ιατρική και κτηνιατρική επιστήμη. Η υγεία του ανθρώπου δεν ορίζεται απλά ως η απουσία νόσου, αλλά ως πρόληψη που στην συγκεκριμένη περίπτωση σχετίζεται άμεσα με την ασφάλεια των τροφίμων. Τα τελευταία χρόνια η σχέση της ασφάλειας τροφίμων με την ανθρώπινη υγεία έχει γίνει περισσότερο κατανοητή στον καταναλωτή κυρίως μέσω δυσάρεστων αφορμών, όπως η γρίπη των πουλερικών, η σπογγόμορφη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών, ο πυρετός του Δυτικού Νείλου κ.λπ.

Όμως, πρέπει να είναι αντιληπτό πως η συμβολή του κτηνιάτρου στο δόγμα της Ενιαίας Ιατρικής – Ενιαίας Υγείας είναι κομβική και δεν περιορίζεται μόνο στον κτηνιατρικό έλεγχο που πραγματοποιείται στα σφαγεία, αλλά επεκτείνεται στην κτηνιατρική επιτήρηση της πρωτογενούς παραγωγής, σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας, στη συντήρηση των προϊόντων και φυσικά, στην έρευνα για την πρόληψη τροφιμογενών συμβάντων στον άνθρωπο.

Η ανάπτυξη Συστημάτων Διαχείρισης Ασφάλειας είναι ικανή να παρέχει πληροφορίες και δεδομένα σε όλη την αλυσίδα των ασχολούμενων με την παραγωγή – επεξεργασία – διακίνηση τροφίμων και πρέπει να περιλαμβάνει και την πρωτογενή παραγωγή ζωοτροφών.

Ταυτόχρονα, κομβική σημασία έχει η διαχείριση των πληροφοριών βάσει συγκεκριμένου σχεδιασμού και με εξασφαλισμένη πρόσβαση κάθε εμπλεκομένου τόσο με τα ζώα όσο και με τους ανθρώπους.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας η Δημόσια Κτηνιατρική Υγεία είναι το σύνολο των συνεισφορών στη φυσική, ψυχική και κοινωνική ευημερία του ανθρώπου μέσω την κατανόησης και εφαρμογής της Κτηνιατρικής Επιστήμης. Κι αυτό γιατί η εκτροφή και υγεία των ζώων συνδέονται στενά με την υγεία των ανθρώπων. Αυτό ομολογούν και τα στατιστικά στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας, όταν ήδη γνωρίζουμε ότι περίπου το 60% των αναγνωρισμένων μέχρι σήμερα νοσολογικών οντοτήτων του ανθρώπου οφείλονται σε βιολογικούς παθογόνους παράγοντες που έχουν πολλαπλούς ξενιστές και κινούνται μεταξύ διαφορετικών ειδών, ότι πάνω από το 75% των λοιμωδών νοσημάτων στον άνθρωπο έχουν χαρακτηριστεί ως ανθρωποζωονόσοι.

Επιπλέον, τα στοιχεία των τελευταίων στατιστικών του ΟΟΑΣΑ σύμφωνα με τα οποία η Ιταλία, η Ελλάδα και η Πορτογαλία είναι οι τρεις χώρες όπου το πρόβλημα της ανθεκτικότητας των παθογόνων μικροοργανισμών στα αντιβιοτικά φάρμακα αναμένεται να προκαλέσει τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στη θνησιμότητα έως το 2050, ορίζουν ως μείζονος σημασίας την αντιμετώπιση της υπερβολικής χρήσης αντιβιοτικών τόσο στα ζώα όσο και στους ανθρώπους. Αναλυτικότερα, λοιπόν, είναι κατανοητό ότι η χρήση των κτηνιατρικών φαρμάκων, δηλαδή κάθε ουσίας ή συνδυασμού ουσιών που έχει θεραπευτικές ή προληπτικές ιδιότητες για την αντιμετώπιση ασθενειών των ζώων, είναι ζωτικής σημασίας. Τα κτηνιατρικά φάρμακα αποτελούν αφενός μεν ένα μοναδικό όπλο στα χέρια των κτηνιάτρων κατά την άσκηση του κτηνιατρικού επαγγέλματος για την αποκατάσταση της υγεία των ζώων, αφετέρου συμβάλλουν στην ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας μέσω της διατήρησης του ζωικού κεφαλαίου. Όμως, η ανεξέλεγκτη χρήση των φαρμάκων εγκυμονεί κινδύνους. Υπάρχουν μολυσματικές ασθένειες τόσο για τα ζώα όσο και για τον καταναλωτή τροφίμων ζωικής προέλευσης. Γιατί όπως συμβαίνει και με τα ανθρώπινα φάρμακα έτσι και τα κτηνιατρικά φάρμακα δεν καταπολεμούν μόνο τους νοσογόνους παράγοντες και μετά εξαφανίζονται. Διαχέονται με την κυκλοφορία του αίματος σε ολόκληρο τον οργανισμό κι αποβάλλονται με τον εκπνεόμενο αέρα, το δέρμα, τα κόπρανα, το γάλα κ.λπ. σε χρόνο που ποικίλει ανάλογα με την χημική τους σύνθεση. Τόσο κατά τη διάρκεια της φαρμακευτικής αγωγής όσο για το χρονικό διάστημα που απαιτείται για την αποβολή τους, τα ζώα και τα παραγόμενά (κρέας, γάλα κ.λπ.) περιέχουν τα λεγόμενα κατάλοιπα των κτηνιατρικών φαρμάκων. Από τα παραπάνω, λοιπόν, προκύπτει ότι η χρήση κτηνιατρικών φαρμάκων πρέπει να γίνεται με προσοχή. Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα τους και η υγεία των καταναλωτών πρέπει να ελέγχονται αυστηρά. Σε αυτά τα πλαίσια η εφαρμογή του θεσμού του κτηνιάτρου εκτροφής και η συμπλήρωση του μητρώου φαρμακευτικής αγωγής των εκτρεφόμενων ζώων προάγει τον συστηματικό έλεγχο και την χορήγηση φαρμάκων, όπου αυτή κρίνεται απαραίτητη, διασφαλίζοντας την ποιότητα και την υγιεινή στο παραγόμενο προϊόν, την υγεία και ευζωία τόσο των παραγωγικών ζώων όσο και του καταναλωτή. Είναι σαφές ότι η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία. Ο κτηνοτρόφος μπορεί να μειώσει τις ασθένειες στα ζώα, άρα και την χρήση των φαρμάκων, εφαρμόζοντας ένα πλάνο υγείας που θα παρέχει αποτελεσματική βιοασφάλεια και θα είναι σχεδιασμένο από τον κτηνίατρο.

Κοινό αίτημα όλων των εμπλεκομένων πρέπει να είναι η συγκρότηση μιας ενιαίας αγοράς φαρμάκων, με αυξημένη διαθεσιμότητα και προσβασιμότητα, ενώ η αναβάθμιση του νομικού πλαισίου και ενθάρρυνση της έρευνας για την ανάπτυξη διαγνωστικών τεστ και τεστ ευαισθησίας είναι απαραίτητη.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι θανατηφόρες και οικονομικά καταστροφικές ενζωοοτίες υπήρχαν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν, ακριβώς γιατί νέα παθογόνα θα κάνουν την εμφάνισή τους. Σήμερα, όμως, τα δύο ιατρικά επαγγέλματα πρέπει να συνεργαστούν υπό το δόγμα της ενιαίας υγείας. Η ταυτόχρονη πρόληψη και προαγωγή της υγείας ανθρώπων και ζώων μεταμορφώνεται σε μείζονα κρίσιμη στρατηγική ανάγκη και επιλογή, απαιτεί ολιστική οικολογική προσέγγιση, αφού παράγοντες όπως οι κλιματολογικές αλλαγές, η καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος για την εξυπηρέτηση πρόσκαιρου οικονομικού οφέλους παίζουν σημαντικό ρόλο. Το όραμα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας είναι να υπάρξει ένας κόσμος που είναι σε θέση να προλαμβάνει, να ανιχνεύει, να ανταποκρίνεται και να ελέγχει κινδύνους δημόσιας υγείας που οφείλονται σε ζωοοανθρωπονόσους και να ελαχιστοποιεί τις επιπτώσεις τους στην υγεία και στην οικονομία. Το ενδιαφέρον είναι παγκόσμιο. Το νέο Σχέδιο Δράσης Ενιαίας Υγείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της μικροβιακής αντοχής και οι τομείς γύρω από τους οποίους σχεδιάζονται οι δράσεις αποτελούν τον οδηγό δουλειάς μας.

Απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας, συνεργασία του καταρτισμένου και επιστημονικά επαρκούς προσωπικού, υλικοτεχνικές υποδομές. Και αυτό δεν μπορεί παρά να είναι κεντρικός προσανατολισμός όχι μόνο των επιστημονικών φορέων, αλλά και της επίσημης πολιτείας.

Ως Πανελλήνιος Κτηνιατρικός Σύλλογος δουλεύουμε προς αυτήν την κατεύθυνση. Δημιουργήσαμε την επιτροπή Ενιαίας Υγείας του ΠΚΣ και διοργανώσαμε το 1ο Ελληνικό Forum Ενιαίας Υγείας στις 15/12/18, κάνοντας την αρχή μίας μακράς, δύσκολης, αλλά απαραίτητης περιόδου σχεδιασμού και υλοποίησης δράσεων γύρω από την Ενιαία Υγεία.

ΑΘΗΝΑ ΤΡΑΧΗΛΗ

Email : athinatrax@gmail.com

Related posts