banner
banner

Έξυπνα προγνωστικά μοντέλα για ψεκασμούς σε καλλιέργειες

Έξυπνα προγνωστικά μοντέλα για ψεκασμούς σε καλλιέργειες

Η φυτοπροστασία αποτελεί το σημαντικότερο και ταυτόχρονα δυσκολότερο μέρος στην εφαρμογή των συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης και της γεωργίας ακρίβειας, η οποία, στην χώρα μας, σχεδόν στο σύνολο της πραγματοποιείται σήμερα με εμπειρικό τρόπο, καθώς ο μεγαλύτερος αριθμός των επεμβάσεων γίνεται είτε ημερολογιακά είτε με βάση τα φαινολογικά στάδια του φυτού.

Αποτέλεσμα αυτού είναι σημαντικό μέρος των φυτοπροστατευτικών επεμβάσεων να είναι άκαιρες και αναποτελεσματικές, επιβαρύνοντας σημαντικά το κόστος παραγωγής και διαταράσσοντας την ισορροπία στο οικοσύστημα. Η ελάττωση της χρήσης των φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων αποτελεί σήμερα στόχο πολλών ανταγωνιστριών κρατών. Προς την κατεύθυνση αυτή, η δυνατότητα πρόβλεψης της επικινδυνότητας εμφάνισης και εξέλιξης μιας ασθένειας και ενήλικων εντόμων θα μπορούσε να συμβάλλει στο επίκαιρο των ψεκασμών αυξάνοντας την αποτελεσματικότητα τους και επιτυγχάνοντας επαρκή φυτογειονομική προστασία με λιγότερες εφαρμογές.

Οι εφαρμογές σύγχρονων τεχνικών μοντελοποίησης με την βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών, καθώς και η ανάπτυξη και εφαρμογή έξυπνων συστημάτων για την περιγραφή και αξιολόγηση της πληθυσμιακής δυναμικής των βλαβερών για την φυτική παραγωγή οργανισμών και του βαθμού επικινδυνότητας εμφάνισης ασθενειών, αποτελεί σήμερα ένα από τους πιο δυναμικούς κλάδους της εφαρμοσμένης έρευνας με σκοπό την βελτιστοποίηση των συστημάτων ολοκληρωμένης διαχείρισης των εχθρών και ασθενειών των καλλιεργειών.

Η δημιουργία έξυπνων συστημάτων πληροφόρησης για τον έλεγχο σημαντικών εχθρών και ασθενειών των καλλιεργειών, άρχισε να εφαρμόζεται πιλοτικά στα τέλη της δεκαετίας του 80 και αρχές του 90 στις ΗΠΑ και περίπου μια δεκαετία αργότερα σε κάποιες από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πιο αντιπροσωπευτικό είναι το παράδειγμα της Ελβετίας και των Η.Π.Α. που έχουν αναπτύξει τα τελευταία έτη ένα επιτυχημένο εθνικό διαδικτυακό σύστημα πληροφόρησης και πρόβλεψης, των σημαντικότερων εχθρών και ασθενειών των οπωροφόρων δένδρων.

Τα εργαλεία πρόβλεψης εχθρών και ασθενειών των καλλιεργειών, ή και τα έξυπνα συστήματα πληροφόρησης και πρόγνωσης είναι κατά βάση απλά λειτουργικά συστήματα, τα οποία σε μεγάλο βαθμό συμπληρώνουν ή και αντικαθιστούν την παρουσία φυσικών προσώπων – ειδικών για την φυτοπροστασία και εμπειρογνωμόνων στο πεδίο. Η κύρια προϋπόθεση για την ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων, είναι η γνώση σημαντικών βιο-οικολογικών και δημογραφικών παραμέτρων που αφορούν στα είδη που θα ‘μοντελοποιηθούν’, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζονται οι πληθυσμοί τους από διάφορους παράγοντες του περιβάλλοντος, με σημαντικότερο την θερμοκρασία και την υγρασία.

Στην χώρα μας, η χρήση των λογισμικών μοντέλων πρόγνωσης εμφάνισης εχθρών και ασθενειών σε προγράμματα φυτοπροστασίας δεν είναι διαδεδομένη. Προσπάθειες για την ανάπτυξη και χρήση λογισμικών μοντέλων πρόγνωσης στην καταπολέμηση εχθρών και ασθενειών στην ροδακινιά – νεκταρινιά, μηλιά, αχλαδιά, αμπέλι, ελιά, φασόλι, φιστίκι, και βαμβάκι έχουν γίνει πιλοτικά από διάφορα εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα της Χώρας μας, όπως το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δένδρων Νάουσας και το Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκη, Εργαστήριο Φυτοπαθολογίας.

Τα αποτελέσματα των προσπαθειών αυτών είναι τα λογισμικά προγνωστικά μοντέλα που έχουν αναπτυχθεί για τις ασθένειες σε καλλιέργειες όπως η ελιάς και το αμπέλι, και έχουν αξιολογηθεί σε συνθήκες αγρού, να μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν από τους γεωπόνους και τους παραγωγούς ως συμβουλευτικό εργαλείο. Η χρήση τους αναμένεται να επιφέρει μείωση του αριθμού των ψεκασμών και βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ψεκασμών με έμμεσες συνέπειες την μείωση του κόστους παραγωγής, την μείωση των επιβαρύνσεων του περιβάλλοντος και την βελτίωση της ποιότητας των παραγόμενων προϊόντων.

 

Δρ. Θωμάς Θωμίδης

Αναπληρωτής Καθηγητής

Αλεξάνδρειο Τεχνολογικό Ίδρυμα Θεσσαλονίκης

Τμήμα Τεχνολόγων Γεωπόνων

Related posts